Ekstra kasa, czyli "arrondir ses fins de mois"

Podczas lekcji z panią Joanną pojawiło się wyrażenie "arrondir ses fins de mois". Dosłowne tłumaczenie tego idiomu mija się z celem, bo stwierdzenie "zaokrąglić koncówki miesiąca" kompletnie nie ma sensu. Można się pokusić o angielskie tłumaczenie "to make ends meet at the end of the month". Jakoś to brzmi. A po naszemu?

"Arrondir ses fins de mois" to nic innego jak zarobić dodatkowe pieniądze (oprócz normalnej comiesięcznej pensji). Cytując wyrocznię w sprawach języka francuskiego, słownikiem Larousse'a: "Familier: augmenter son salaire par des travaux annexes".

Skoro już wiemy, jak pochwalić się po francusku dodatkowo zarobioną kasą, możemy skorzystać z innego wyrażenia opartego na czasowniku arrondir w formie bezokolicznika. Mam na myśli wyrażenie "arrondir les angles", czyli w dosłownym tłumaczeniu "zaokrąglić kąty". Owo zaokrąglanie, czy też prostowanie kątów oznacza łagodzenie trudności lub sprzeczności (atténuer les oppositions; réduire les difficultés).Pozostaje mi życzyć czytelnikom sukcesów zarówno w zdobywaniu dodatkowych środków finansowych, jak i w opanowaniu trudności życiowych. Sachez arrondir vos fins de mois; et les angles aussi !

Napoleon pijany jak Polak

Każdy Polak, na wstępnym etapie kontaktów z Francją, z zaskoczeniem usłyszy zwrot soûl comme un Polonais (pijany jak Polak). Możemy się złościć, wściekać, tłumaczyć, że średnia spożycia alkoholu w naszych krajach jest podobna. Na nic to wszystko, albowiem powiedzenie to funkcjonuje we Francji od lat. Od bardzo wielu lat. Od 200 lat. Skąd się wzięło? Ano z czasów Napoleona. Opowiada o tym program francusko-niemieckiej telewizji Arte.

Przy okazji - przymiotnik pijany, pijana można pisać na dwa sposoby: soûl, soûle albo saoul, saoule.

https://www.arte.tv/pl/videos/072310-009-A/karambolage-pijany-jak-polak/

À propos krakowskiej kawiarni Vis-à-vis

Za każdym razem, gdy znajduję się  po zachodniej stronie krakowskiego Rynku, i wzrok mój pada na fronton słynnej kawiarni z pomnikiem Piotra Skrzyneckiego, czuję się trochę niezręcznie.

Założona 40 lat temu, nosi francuską nazwę "Vis-à-vis", co znaczy "naprzeciw". Popularnie zwana jest też "zwisem". Niestety, ortografia francuskiego wyrażenia pozostawia wiele do życzenia - fronton kawiarni straszy błędnie napisaną nazwą, której w tym wpisie nie przytoczę, bo chyba by mi palce na klawiaturze zesztywniały. Dlatego zamieszczam zdjęcie.

Et si Joe Dassin n'existait pas

Piosenki zawsze były dla mnie nieocenionym nauczycielem francuskiego. Zamiast uczyć się, często skomplikowanych, reguł gramatyki, wystarczyło, że przeszukałem pamięć – zawsze znalazł się odpowiedni tekst na uzasadnienie regułki gramatycznej.

Joe Dassin i jego prześliczna ballada Et si tu n’existais pas to słodki przykład na strukturę zdania warunkowego (phrase conditionnelle) z użyciem przyimka si (jeśli, gdyby). Subtelność zdań warunkowych we francuskim polega na tym, że w zależności od form użytych czasowników, wyrażony warunek jest bardziej lub mniej realny. Albo całkiem nierealny. I tak:

Struktura w postaci si + présent + futur simple oznacza warunek możliwy lub niemal pewny (probabilité ou quasi-certitude). Si tu veux apprendre le français, tu pourras le faire avec moi. Jeśli chcesz się nauczyć francuskiego, możesz to zrobić ze mną. W tym zdaniu praktycznie nic nie stoi na przeszkodzie, by zacząć lekcje.

Struktura si + imparfait + conditionnel présent oznacza z kolei warunek trudniejszy w realizacji. Mówi się, że jest to irréel du présent, czyli coś, co w obecnej chwili jest niemożliwe, choć może się spełnić w przyszłości. Si tu voulais apprendre le français, tu pourrais le faire avec moi. Gdybyś chciał (chciała) nauczyć się francuskiego, mógłbyś (mogłabyś) zrobić to ze mną (ale najwyraźniej nie mogłeś/mogłaś, albo nie chciałeś/chciałaś; a może i jedno, i drugie J).

I w końcu struktura zwana irréel du passé – coś, co mogło było się wydarzyć – dla ułatwienia używam zapomnianej w języku formy czasu zaprzeszłego, lecz się nie wydarzyło (i niewielkie są szanse, by się wydarzyło kiedykolwiek). Si + plus-que-parfait + conditionnel passé (nie ukrywam, że płynne posługiwanie się tą strukturą wymaga już dobrej znajomości języka). Si tu avais voulu apprenre le français, tu aurais pu le faire avec moi. Na polski właściwie przetłumaczymy tak samo, jak w irréel du présent w racji tego, że czas zaprzeszły praktycznie jest nieużywany. We francuskim różnica jest jednak zasadnicza.

A więc, ostatecznie, co chciał powiedzieć Joe Dassin? Ano, że gdyby jej nie było (jej, czyli obiektu jego westchnień), on musiałby samotnie chodzić po świecie, musiałby sam wymyślić, czym jest miłość, i zastanawiałby się kogo by miał kochać. Ale na szczęście ona istnieje, jest J

A tak w ogóle, czym byłaby poezja bez miłości? Et si l’amour n’existait pas, la poésie serait-elle possible?

Et si tu n'existais pas
Dis-moi pourquoi j'existerais
Pour traîner dans un monde sans toi
Sans espoir et sans regret

Et si tu n'existais pas
J'essaierais d'inventer l'amour
Comme un peintre qui voit sous ses doigts
Naītre les couleurs du jour
Et qui n'en revient pas

Et si tu n'existais pas
Dis-moi pour qui j'existerais
Des passantes endormies dans mes bras
Que je n'aimerais jamais

Et si tu n'existais pas
Je ne serais qu'un point de plus
Dans ce monde qui vient et qui va
Je me sentirais perdu
J'aurais besoin de toi

Et si tu n'existais pas
Dis-moi comment j'existerais
Je pourrais faire semblant d'être moi
Mais je ne serais pas vrai

Et si tu n'existais pas
Je crois que je l'aurais trouvé
Le secret de la vie, le pourquoi
Simplement pour te créer
Et pour te regarder

Et si tu n'existais pas
Dis-moi pourquoi j'existerais

(itd., powtórka zwrotki 1 i 2)

Cytaty z Lagerfelda

Karl Lagerfeld, oprócz talentu do mody, miał bez wątpienia dar subtelnego wypowiadania swych myśli. Z licznych wywiadów można wybrać wiele celnych spostrzeżeń: na swój temat - bez wątpienia, mimo sławy i bogactwa zachował zdrowy dystans do siebie, oraz na temat życia w ogóle.

Oto kilka z nich.

Skąd czerpię energię? Chęć, Pragnienie i Siła. Powyższy cytat to zabawna gra słów, ponieważ skrót EDF oznacza Electricité de France, producenta prądu we Francji, którego odpowiednikiem w Polsce może być np. Tauron czy Energa. według Lagerfelda, EDF to nie Electricité de France, lecz Envie, Désir, Force. Apel godny naśladowania.

Moda nie jest moralna, czy amoralna, lecz istnieje po to, by podnieść na duchu. Tu z kolei bawi się słowem "morale", które zmienia znaczenie w zależności od rodzaju - męskiego i żeńskiego. 

Uważam, że tatuaże są straszne, to tak, jakby całe życie nosić suknię od Pucciego. W opinii Lagerfelda, Emilio Pucci to zaledwie wyrobnik z gatunku prêt-à-porter. Gdzie mu do haute couture?

Byłoby mi trudno mieć brzydką dziewczynę. Hmmm...

Odchudzanie się to jedyna gra, w której wygrywa się tracąc. Po francusku czasownik "perdre" oznacza zarówno przegrać w grze jak i stracić kilogramy. Lagerfeld zarobił fortunę na książce o odchudzaniu (i bez niej był bogaty).

Spodnie do biegania to przejaw przegranej. Straciliście kontrolę nad życiem, dlatego wychodzicie z domu uprawiać jogging. Prawda, czy fałsz? :)

Jestem żyjącą marką. Nazywam się Labelfeld, nie Lagerfeld.